Rozwój i promocja metody Scrum

W chwili gdy powstaje ten tekst rozwojem i promocją metody Scrum zajmują się dwie organizacje: założona w 2003 roku przez Kena Schwabera, Mike'a Cohna i Esther Derby Scrum Alliance oraz, powstała w 2009 roku, indywidualna inicjatywa Kena Schwabera o nazwie Scrum.org. Obie organizacje, o charakterze non-profit, zrzeszają użytkowników, instruktorów i entuzjastów metody. Podstawowym celem ich działania jest zwiększanie świadomości i stopnia zrozumienia metody Scrum oraz korzyści wynikających z jej stosowania. W tym celu gromadzone i udostępniane są informacje wspomagające praktyczne wykorzystanie Scruma w postaci opracowań problemowych i studiów przypadku, obie organizacje są także zaangażowane w obsługę konferencji tematycznych. Przykładowo Scrum Alliance organizuje cykliczne, odbywające się kilkukrotnie w ciągu roku, w różnych miejscach świata, zloty pod nazwą Scrum Gathering, udziela również wsparcia lokalnym społecznościom, jak na przykład Polska Grupa Użytkowników Scrum oraz mikrokonferencja Agile Tuning organizowana cyklicznie w Krakowie.

Programy szkoleniowe i modele certyfikacyjne

Celem zwiększenia stopnia rozpoznawalności i wykorzystania metody Scrum w świecie biznesu, obie organizacje aktywnie promują programy szkoleniowe i powiązane z nimi modele certyfikacji, których ogólna charakterystyka zostanie omówiona w poniższym rozdziale. Ponieważ oba modele stale ewoluują zachęcamy czytelnika do zweryfikowania podanych w tym rozdziale informacji bezpośrednio u źródła, to jest na stronach internetowych organizacji odpowiednio Scrum Alliance lub Scrum.org. W szczególności uwaga ta dotyczy reguł przystępowania do egzaminów i ich cen.

Warto również zwrócić uwagę, że większość opisywanych programów szkoleniowych i egzaminów dostępna jest dla polskiego odbiorcy jedynie w języku angielskim. Wyjątek stanowi program szkoleniowy Professional Scrum Master – o ile egzamin w dalszym ciągu dostępny jest jedynie w języku angielskim o tyle szkolenie przygotowawcze oraz materiały pomocnicze (Przewodnik po metodzie Scrum) zostały przetłumaczone i oferowane są również w języku polskim. Polskie środowisko scrumowe czyni wysiłki aby udostępnić pozostałe programy oraz skojarzone z nimi testy i egzaminy w języku polskim.

Scrum.org: Improving The Profession of Software Development

Organizacja powstała w 2009 roku inicjatywą Kena Schwabera, jednego z twórców metody, który porzucił założoną przez siebie organizację Scrum Alliance (w zarządzie której zasiadał przez okres pięciu lat), nie będąc w pełni zadowolonym z obranego przez nią kierunku rozwoju oraz z wyników szkoleniowych osiąganych przez zrzeszonych w niej instruktorów. Kością niezgody była próba zbyt szerokiego wykorzystania metody w środowiskach pozainformatycznych oraz krytykowane przez dużą część społeczności "szafowanie" certyfikatami bez solidnej weryfikacji wiedzy nabywanej przez uczestników szkoleń. W ocenie Kena Schwabera oba te czynniki skutkują osłabieniem podstaw merytorycznych metody i w praktyce prowadzą do niepełnych, nieudanych wdrożeń, przyczyniając się także do obniżenia oceny samej metody i zalet płynących z jej zastosowania (tzw. Scrum–but, quasi–scrum czy flaccid Scrum).

Wychodząc naprzeciw tym spostrzeżeniom w odróżnieniu od modelu proponowanego przez Scrum Alliance, organizacja Scrum.org opiera swoje działanie na wielostopniowym teście (samoocenie) oraz powiązanych z nim programach szkoleniowych. Podjęto również próbę stworzenia dokumentu opisującego podstawowe zasady działania metody (tzw. body of knowledge) w postaci Przewodnika po metodzie Scrum (The Scrum Guide) autorstwa Kena Schwabera i Jeffa Sutherlanda. W zamyśle wysiłki te mają na celu zwiększenie stopnia powodzenia procesu przekształcania organizacji wytwarzających oprogramowanie z modelu tradycyjnego na Scrum. Wspomniany test podlega ciągłemu procesowi doskonalenia i kalibracji co ma stanowić zachętę do stałego podnoszenia kompetencji przez osoby wykorzystujące Scruma w swojej codziennej pracy.

Scrum Open Assessment 

Dostępny dla wszystkich zainteresowanych egzamin w formie testu on-line zawierający około 30 pytań dotyczących podstaw metody Scrum opartych o treść Przewodnika po metodzie Scrum (Scrum Guide). Egzamin ten stanowi świetne narzędzie weryfikacji wiedzy na temat Scruma, jest również stosowany jako praktyczne przygotowanie do egzaminów wyższych stopni. Przystąpienie do egzaminu Scrum Open jest bezpłatne.

Professional Scrum Master I (PSM I) 

Egzamin PSM I to około 60-minutowy test wielokrotnego wyboru sprawdzający wiedzę na temat podstaw działania metody Scrum. Ponieważ pytania mogą dotyczyć interpretacji zapisów zawartych w Przewodniku po metodzie Scrum egzamin ten może być postrzegany jako wymagający przez osoby, które dotychczas nie pracowały przy użyciu tej metody.

Osoby uzyskujące wynik przynajmniej 85% poprawnych odpowiedzi otrzymują dyplom poświadczający pozytywne zaliczenie tego poziomu testu. Dodatkowo informacje o osobach, które uzyskały ten dyplom umieszczone są na stronach Scrum.org. W chwili obecnej jest to certyfikat przyznawany bezterminowo. Cena przystąpienia do tego egzaminu to 100 USD.

Scrum.org promuje szkolenia Professional Scrum Team Member i Professional Scrum Master dostarczane przez akredytowanych instruktorów (Professional Scrum Trainer, PST) jako szkolenia przygotowawcze. Udział w tych szkoleniach nie jest wymagany do przystąpienia do egzaminu.

Professional Scrum Master II (PSM II) 

Egzamin PSM II to około 2-godzinny egzamin sprawdzający wiedzę na temat wykorzystania metody Scrum w rozwiązywaniu złożonych problemów związanych z produkcją oprogramowania. Ponad połowa pytań w tym teście on-line to opisowe pytania problemowe, wymagające głębokiego rozumienia i praktycznego doświadczenia z tą metodą, których ocena dokonywana jest bezpośrednio przez Kena Schwabera lub wskazanych przez niego instruktorów (PST).

Osoby uzyskujące 85% i więcej poprawnych odpowiedzi otrzymują dyplom poświadczający pozytywne zaliczenie tego testu, ponadto stosowna informacja umieszczona jest na stronach Scrum.org. W chwili obecnej jest to certyfikat przyznawany bezterminowo. Cena przystąpienia do tego egzaminu to 500 USD.

Scrum.org promuje szkolenie Professional Scrum Master dostarczane przez akredytowanych instruktorów (PST) jako szkolenie przygotowawcze, udział w nim jest zalecany nie jest jednak konieczny do przystąpienia do egzaminu.

Professional Scrum Product Owner (PSPO) 

Obowiązki Product Ownera obejmują zarządzanie wymaganiami, planowanie wydań oprogramowania, a także ciągłe adaptowanie tych planów do rzeczywistych potrzeb odbiorców. W chwili obecnej prowadzone są intensywne prace w kierunku stworzenia odpowiedniego testu oraz przygotowawczego programu szkoleniowego wspierającego ten poziom. Jego publikacja przewidywana jest na pierwszą połowę 2011 roku.

Professional Scrum Developer I (PSD I) 

Egzamin ocenia umiejętności tworzenia kompletnego przyrostu oprogramowania w pojedynczych cyklach wytwórczych (Sprintach) przy wykorzystaniu nowoczesnych praktyk i narzędzi inżynierskich.

W tej chwili jest to jedyny poziom certyfikacji Scrum.org ściśle powiązany z programem szkoleniowym, istnieją jednak plany opracowania ogólnodostępnego materiału przygotowawczego do tego egzaminu i w efekcie uniezależnienie go od szkolenia. 5-dniowe szkolenie i 60-minutowy egzamin realizowane są dla dwóch platform Microsoft .NET oraz Java. Celem szkolenia jest nabycie przez osoby bezpośrednio zaangażowane w wytwarzanie oprogramowania zarówno umiejętności na poziomie technicznym (konkretnych narzędzi i praktyk inżynierskich) jak również wiedzy pozwalającej na wykorzystanie modelu iteracyjno-przyrostowego i filozofii metody Scrum w osiąganiu celu, którym jest wytworzenie oprogramowania wysokiej jakości i wartości dla końcowego odbiorcy.

Podsumowanie

Przy obecnym postępie liczby realizacji systemów wykorzystujących Scrum, pojawiających się organizacji wspierających standaryzację metody, czy certyfikowanie jej instruktorów, można śmiało przyjąć, że wytyczne proponowane przez jej założenia szybko staną się standardem a posiadanie wiedzy o nich będzie coraz bardziej przydatne. Już w tej chwili ceryfikaty CSM i PSM są szeroko rozpoznawane przez pracodawców i przewijają się na listach zalecanych lub wymaganych kompetencji w procesach rekrutacyjnych.

Ulotka przedstawiająca ścieżki rozwoju proponowane przez Scrum.org w ramach programu szkoleniowego Professional Scrum – pobierz.